A G R O T U R Y S T Y K A ROMANÓWKA - OKOLICA Ciekawe miejsca.

W najblizszej okolicy znajduje się wiele wartych odwiedzenia miejsc, nie są one wymagające jeśli chodzi o kondycję fizyczną.

Romanowskie Żródła
Jest to duży zespół wywierzysk położony w obniżeniu między szczytami Słupiec(531 m n.p.m.) i Wapniarka (518 m n.p.m.), w dolinie potoku Piotrówka w miejscowości Żelazno. Kilka wypływów występuje jako osobne Źródła rozmieszczone na przestrzeni kilkudziesięciu metrów; jedno z nich znajduje się w korycie Piotrówki.
W Źródłach występują endemiczne odmiany wrotków i niezmiernie rzadki, chroniony ślimak źródlarka (Bythinella). Zobaczyć tam również możemy jeden z gatunków kiełży.

Masyw Krowiarek stanowi jeden z największych obszarów krasowych Sudetów, a za szczególnie ciekawą uważana jest krasowa hydrologia okolic Romanowa. Przeprowadzone badania potwierdziły obecność ponoru, przechwytującego znaczną część wód potoku Piotrówka . Ponor ten miałby zasilać stosunkowo prosty system krasowy, którego końcowym ogniwem są oddalone o ok. 2,5 km źródła Romanowskie. Jednak prowadzone badania nie przyniosły całkowicie jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii pochodzenia wód Źródeł Romanowskich . Należy podkreślić fakt, że źródła te mają praktycznie stałą w ciągu roku temperaturę wody ok. 10 °C. Chociaż nie wyklucza to możliwości istnienia połączenia źródeł z ponorem w Romanowie, to jednak prawdopodobnie oznacza, że krążenie wód podziemnych w tym obszarze jest bardziej skomplikowane.

Warto chwilę przysiąść na brzegu i poobserwować pływające Kiełżnie, zapatrzeć się w bąble wytworzone przez wypływającą co kilka sekund wodę.

Krzyżowa

Szczyt 508 m położony w Krowiarkach, stanowi część Żelaznych Gór i góruje od północy nad Starym Waliszowem. Na szczycie, wśród bukowego lasu, barokowa kaplica Św. Krzyża z 1736 r. fundacji Oppersdorfów, wzniesiona jako wotum za wyzdrowienie córki. Półkolista absyda i sygnaturka z cebulastym hełmem. Wewnątrz rzeźba św. Antoniego z XVII/XVIII w. Wokół kalwaria z XIX/XX w. Pod szczytem znajdował się niegdyś kamieniołom wapienia.

Kaplica na Krzyżowej to jeden z przystanków na naszej trasie off-road, wnętrze można oglądać przez cały rok, drzwi do kaplicy nie są zamykane - chociaż nie wiadomo jak długo ten stan rzeczy się utrzyma.

Antonówka
Kaplica św. Antoniego Padewskiego, położona nieopodal Gorzanowa, u stóp Dębowej Góry w Krowiarkach. Kaplicę ufundował w 1660 r. Johann Friedrich von Herberstein, poświęcona w 1665 r. przez abp praskiego Ernesta Harracha. Budowla centralna nakryta kopulastym dachem z latarniami. We wnętrzu klasycystyczny ołtarz główny. Niegdyś znajdowała się tu też pustelnia. Obok Pieta z 1734 r. fundacji Jan Józefa Marxa i figura św. Onufrego, ubranego w spódniczkę z liści palmowych i okrytego własnymi włosami.

Wapniarka
Szczyt 518 m w najbardziej na północny zachód wysuniętej części Krowiarek. Zbudowany częściowo z wapieni, liczne stanowiska roślinności kserotermicznej i unikatowych gatunków ślimaków. Na wschodnim zboczu duży kamieniołom wapieni. Wapniarka położona jest w samym centrum Ziemi Kłodzkiej, w związku z tym wystawiono w 1889 r. tu drewnianą wieżę widokową, która spłonęła od uderzenia pioruna. Odbudowana w 1925 r. przez GGV, zniszczona została po wojnie. W latach 2004-08 wzniesiono kolejną, również drewnianą.

Stary Waliszów

Wieś w gminie Bystrzyca Kłodzka, położona w Rowie Górnej Nysy, u południowych stóp Krowiarek. W rejonie ujścia Równicy do Nysy Kłodzkiej miał znajdować się gród Kobylice, strzegący traktu handlowego na Przełęcz Międzyleską. Wieś wzmiankowana w 1269 r., należała do rodu von Pannwitzów, w 1378 r. istniało tu wolne sędziostwo. W 1416 r. wzmiankowano wapiennik, w 1484 r. wieś przeszła w ręce Schaffgotschów. W końcu XV w. funkcjonowała kopalnia rud żelaza i kuźnica. W 1604 r. Krzysztof von Pannwitz rozpoczął próbne wydobycie węgla kamiennego, szybko jednak zarzucone. W XVIII w. wieś została podzielona na kilka części mających różnych właścicieli. 4 czerwca 1807 r. Prusacy pokonali tu w potyczce sprzymierzone z Napoleonem wojska bawarskie. W końcu XIX w. zbudowano nową szosę z Bystrzycy Kłodzkiej do Trzebieszowic.

Warto zobaczyć:

Kościół św. Wawrzyńca

Wzniesiony po 1269 r. i rozebrany w 1898 r., obecny neoromański z lat 1898-1902 z półokrągłą absydą. Wyposażenie z lat budowy z ołtarzem głównym dłuta Józefa Elsnera i ołtarzami bocznymi dłuta Alojzego Schmidta. Wieża późnogotycka z 1524 r. o szpiczastym hełmie z neoromańską nadbudówką z 1902 r. Budynek bramny z XVIII w., obok renesansowa plebania z końca XVI w. z kamienną tablicą fundacyjną z XVII w.

Barokowy dwór, dwukondygnacyjny z końca XVIII w., przebudowany w końcu XIX w. z neogotycką częścią flankowaną wieżyczkami. W przyziemiu sklepienia ze stiukami.

Liczny zespół kapliczek, figur i krzyży przydrożnych z XVIII-XIX w.

Ze Starego Waliszowa pochodził Filip Fediuk (1907-92) zwany Filipkiem, miejscowy jasnowidz i zielarz.

Piotrowice Górne

Wieś sąsiadująca z Romanowem.

Przysiółek Piotrowic w gminie Bystrzyca Kłodzka, położony w dolinie otoczonej Żelaznymi Górami, należącymi do pasma Krowiarek.

Warto zobaczyć:

Kościółek św. Rodziny z końca XVIII w., nakryty dwuspadowym dachem, we wnętrzu ołtarz główny z XVIII w. o cechach rokokowych, odnowiony w 2008 roku.

Mszaniec

Przysiółek Starego Waliszowa, położony przy drodze Bystrzyca Kłodzka - Trzebieszowice. Z okolic rozległe krajobrazy. Został założony w XVIII w. jako kolonia Starego Waliszowa w majątku hr. von Wallisa.

Warto zobaczyć:

Zespół kapliczek i krzyży przydrożnych z XVIII-XIX w. w tym figura św. Jana Nepomucena

Kapliczka położona nad Pławną, na granicy z Bystrzycą Kłodzką, ozdobiona płomienistymi sterczynami.

M ielnik

Wieś w gminie Bystrzyca Kłodzka, położona u południowych krańców Krowiarek, jej zabudowania wspinają się na Przełęcz Mielnicką. Z okolicy rozległe widoki. Istniała w XIII w., wzmiankowana w 1358 r., w 1416 r. przeniesiona na prawo niemieckie, w 1461 r. istniało tu wolne sędziostwo. Od 1421 r. połowa wsi stanowiła lenno zamku w Kłodzku. Słowiański charakter wsi utrzymał się do XVI w., należała ona do von Pannwitzów. Od 1652 r. część dóbr gorzanowskich von Herbersteinów. W II poł. XVIII w. miejscowość się rozwinęła po budowie drogi Kłodzko - Bystrzyca Kłodzka przez Przełęcz Mielnicką, stała tu znana karczma. W okolicy rejon wydobywania wapienia.

Warto zobaczyć:

Wapienniki z XIX w.

Gorzanów

Duża wieś w gminie Bystrzyca Kłodzka, leżąca w dolinie Nysy Kłodzkiej między Krowiarkami a Górami Bystrzyckimi. Istniał tu niegdyś gródek, zniszczony przez husytów w XV w. i ostatecznie w 1470 r. w czasie walk o tron czeski między Maciejem Korwinem i Jerzym z Podiebradów. Wieś wzmiankowana w XIV w. jako własność von Moschenów i von Ratschinów. Istniało tu też wolne sędziostwo. W czasie wojny 30-letniej właściciele opowiedzieli się po stronie protestantów, za co spotkała ich konfiskata majątku, w 1622 r. wieś zakupił hr. von Annaberg a w 1652 r. von Herbersteinowie którzy wznieśli okazałą rezydencję, powstało tu rozległe dominium, obejmujące okoliczne wsie. W latach 1659-69 i 1679-84 doszło do zamieszek chłopów, protestujących przeciwko zwiększaniu ciężarów pańszczyźnianych. W XIX w. do pałacu zaczęli zjeżdżać turyści, w 1875 r. doprowadzono linię kolejową na trasie Kłodzko - Międzylesie. Przed 1895 r. powstała rozlewnia wody mineralnej, ponownie uruchomiona w 1966 r.

Warto zobaczyć:

Kościół św. Marii Magdaleny

pierwotny gotycki wzmiankowany w 1341 r., gruntownie przebudowany na barokowy w 1658 r. wg projektu Carlo Lurago. Budowla salowa z wieżą, nadbudowaną w 1678 r., zwieńczoną niskim hełmem. Elewacje bogato zdobione lizenami o dekoracyjnych głowicach. Sklepienia krzyżowo-żebrowe nad prezbiterium i lustrzane nad nawą z bogatą dekoracją stiukową. Wewnątrz bogate wyposażenie barokowo-rokokowe z XVIII/XIX w., ołtarz główny z lat 1770-80 przypisywany M. Klahrowi. Przy murze cmentarnym trzy barokowe kaplice.

Pałac

pierwotnie renesansowy zamek z ok. 1573 r., przebudowany przez von Herbersteinów na barokowy pałac w latach 1653-57 pod kierownictwem włoskich architektów Carlo Lurago i Andrei Carove, w 1735 r. przebudowany. W I poł. XIX w. hr. Johann Hieronymus von Herberstein założył tu teatr pałacowy, który działał do 1847 r., aktorzy pochodzili m.in. z Francji i Włoch, w 1816 r. debiutował tu Karl von Holtei, który przez jakiś czas teatr prowadził. Od 1922 Franz Schnitzer zaczął wystawiać tu widowiska pasyjne, które prezentowano także w Hali Stulecia we Wrocławiu. Po wojnie pałac ulega coraz większej dewastacji.
Pałac jest największą rezydencja na Ziemi Kłodzkiej, posiada ok. 120 pomieszczeń. Korpus stoi na krawędzi skarpy, posiada trzy kondygnacje, zwieńczone szczytami wolutowymi i pokryte dekoracją sgraffitową. Wewnątrz resztki dekoracji z XVII-XVIII w., sklepienia kolebkowe z lunetami w przyziemiu, sieciowe w kaplicy św. Jerzego, ślady polichromii w sali teatralnej. Na dziedzińcu zabudowania gospodarcze z XVIII-XIX w., w tym budynek dawnej gorzelni z dekoracją sgraffitową. Brama zwieńczona figurą św. Jerzego z ok. 1660 r. Poniżej skarpy rozległy barokowy park krajobrazowy. przebudowany w 1775 r. na angielski. W parku pawilon ogrodowy z lat 1653-57, z resztkami dekoracji stiukowej, mającej imitować wnętrze wulkanicznej groty.

Ruina renesansowego dworu Raczyn z 1573 r.

Renesansowy dwór Muszyn z ok. 1570 r.

Figura św. Jana Nepomucena, ufundowana przez hr. von Herbersteina w 1721 r.

Aktualny PageRank strony romanowka.pl.tl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO